ΔΕΠΥ στα Παιδιά: Συμπτώματα, Διάγνωση και Υποστήριξη.
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) αποτελεί μία από τις συχνότερες νευροαναπτυξιακές διαταραχές της παιδικής ηλικίας. Επηρεάζει την προσοχή, την οργάνωση, τον αυτοέλεγχο και τη συμπεριφορά του παιδιού, ενώ μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη σχολική του πορεία και την καθημερινότητά του.
Η ΔΕΠΥ δεν σχετίζεται με τη νοημοσύνη του παιδιού ούτε αποτελεί αποτέλεσμα λανθασμένης διαπαιδαγώγησης. Πρόκειται για μια σύνθετη κατάσταση που συνδέεται με τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου και απαιτεί έγκαιρη αναγνώριση και κατάλληλη υποστήριξη.
Στο Κέντρο Μαθησιακής Υποστήριξης & Ειδικών Θεραπειών «Αθηνά Νόησις» στη Νίκαια, υποστηρίζουμε παιδιά και οικογένειες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες συγκέντρωσης, υπερκινητικότητας και μαθησιακών δυσκολιών, μέσα από εξατομικευμένες παρεμβάσεις και συνεργασία με την οικογένεια και το σχολείο.
Πότε εμφανίζεται η ΔΕΠΥ;
Τα πρώτα σημάδια μπορεί να γίνουν αντιληπτά ήδη από την προσχολική ηλικία. Συνήθως όμως οι δυσκολίες γίνονται πιο εμφανείς όταν το παιδί ξεκινά το σχολείο και καλείται να ακολουθήσει κανόνες, να συγκεντρώνεται για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα και να οργανώνει τις σχολικές του υποχρεώσεις.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα της ΔΕΠΥ;
Η ΔΕΠΥ χαρακτηρίζεται κυρίως από τρεις βασικούς άξονες:
Ελλειμματική Προσοχή
Το παιδί:
Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κάνει συχνά λάθη απροσεξίας.
Ξεχνά οδηγίες ή καθημερινές υποχρεώσεις.
Χάνει προσωπικά αντικείμενα.
Δυσκολεύεται να οργανώσει τις σχολικές εργασίες του.
Αποσπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα.
Υπερκινητικότητα
Το παιδί:
Κινείται συνεχώς.
Δυσκολεύεται να παραμείνει καθιστό.
Σηκώνεται συχνά από τη θέση του.
Έχει έντονη ανάγκη για κίνηση.
Μιλά υπερβολικά ή ασταμάτητα.
Παρορμητικότητα
Το παιδί:
Απαντά πριν ολοκληρωθεί η ερώτηση.
Διακόπτει συχνά τους άλλους.
Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του.
Ενεργεί χωρίς να σκεφτεί τις συνέπειες των πράξεών του.
Οι βασικοί τύποι της ΔΕΠΥ
ΔΕΠΥ με κυρίαρχη την απροσεξία
Τα παιδιά παρουσιάζουν κυρίως δυσκολίες συγκέντρωσης, οργάνωσης και ολοκλήρωσης δραστηριοτήτων.
ΔΕΠΥ με κυρίαρχη την υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα
Η κύρια δυσκολία αφορά την υπερβολική κινητικότητα και τον περιορισμένο έλεγχο της συμπεριφοράς.
Μεικτός τύπος ΔΕΠΥ
Περιλαμβάνει χαρακτηριστικά και από τις δύο προηγούμενες κατηγορίες και αποτελεί τη συχνότερη μορφή.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν υπάρχει μία μόνο εξέταση που να επιβεβαιώνει τη ΔΕΠΥ.
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται από εξειδικευμένους επαγγελματίες και περιλαμβάνει:
Αναπτυξιακό και οικογενειακό ιστορικό.
Πληροφορίες από γονείς και εκπαιδευτικούς.
Παρατήρηση της συμπεριφοράς του παιδιού.
Αποκλεισμό άλλων δυσκολιών που μπορεί να παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα.
Συχνά η ΔΕΠΥ συνυπάρχει με μαθησιακές δυσκολίες, δυσκολίες οργάνωσης, άγχος ή άλλες αναπτυξιακές προκλήσεις, γι’ αυτό και η σωστή αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Πώς αντιμετωπίζεται η ΔΕΠΥ;
Η αντιμετώπιση είναι πολυδιάστατη και εξατομικευμένη.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
Εκπαίδευση και συμβουλευτική γονέων.
Προγράμματα παρέμβασης στη συμπεριφορά.
Ειδική αγωγή και μαθησιακή υποστήριξη.
Εργοθεραπευτική παρέμβαση όπου κρίνεται απαραίτητη.
Συνεργασία με το σχολικό περιβάλλον.
Φαρμακευτική αγωγή όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο από τον αρμόδιο ιατρό.
Πρακτικές συμβουλές για γονείς
Δημιουργήστε σταθερή ρουτίνα
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ λειτουργούν καλύτερα όταν γνωρίζουν τι πρόκειται να ακολουθήσει μέσα στην ημέρα.
Οργανώστε το περιβάλλον τους
Συγκεκριμένες θέσεις για βιβλία, σχολικά αντικείμενα και παιχνίδια βοηθούν σημαντικά στη μείωση της ακαταστασίας και των ξεχασμάτων.
Μειώστε τους περισπασμούς
Κατά τη διάρκεια της μελέτης περιορίστε την τηλεόραση, τα κινητά τηλέφωνα και άλλες πηγές διάσπασης της προσοχής.
Δώστε σύντομες και σαφείς οδηγίες
Οι απλές και ξεκάθαρες οδηγίες είναι συνήθως πιο αποτελεσματικές από τις μεγάλες εξηγήσεις.
Ενισχύστε τη θετική συμπεριφορά
Η αναγνώριση της προσπάθειας και η επιβράβευση βοηθούν στην ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και των θετικών συμπεριφορών.
Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης
Η έγκαιρη αναγνώριση της ΔΕΠΥ μπορεί να βοηθήσει σημαντικά το παιδί να αναπτύξει δεξιότητες οργάνωσης, συγκέντρωσης και αυτορρύθμισης.
Με την κατάλληλη υποστήριξη, τα παιδιά με ΔΕΠΥ μπορούν να εξελιχθούν επιτυχημένα τόσο στο σχολείο όσο και στην κοινωνική και επαγγελματική τους ζωή.
Η συνεργασία οικογένειας, σχολείου και ειδικών αποτελεί το κλειδί για την καλύτερη δυνατή πορεία του παιδιού.
Σχετικές Υπηρεσίες
👉 Ειδική Αγωγή & Μαθησιακή Υποστήριξη
Αν επιθυμείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη ΔΕΠΥ, τις μαθησιακές δυσκολίες ή την ειδική αγωγή, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το Κέντρο Μαθησιακής Υποστήριξης & Ειδικών Θεραπειών «Αθηνά Νόησις» στη Νίκαια.
Βιβλιογραφία
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR).
Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD).
National Institute of Mental Health (NIMH). Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder.
American Academy of Pediatrics (AAP). Clinical Practice Guidelines for ADHD.
CHADD (Children and Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder).
