Μήπως το Παιδί σας Χρειάζεται Εργοθεραπεία; Οδηγός για Γονείς από τα 2 έως τα 12 Έτη.
Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει το παιδί τους αποτελούν απλώς μέρος της ανάπτυξής του ή αν χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση. Ένα παιδί που πέφτει συχνά, δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, αποφεύγει το γράψιμο ή κουράζεται εύκολα στις καθημερινές δραστηριότητες δεν είναι απαραίτητα «τεμπέλικο» ή «αδιάφορο». Σε αρκετές περιπτώσεις, αυτές οι δυσκολίες μπορεί να σχετίζονται με δεξιότητες που αξιολογούνται και ενισχύονται μέσω της εργοθεραπείας.
Η εργοθεραπεία βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για να συμμετέχουν με επιτυχία στην καθημερινή ζωή, στο σχολείο, στο παιχνίδι και στις κοινωνικές δραστηριότητες. Μέσα από εξειδικευμένη αξιολόγηση και εξατομικευμένο πρόγραμμα παρέμβασης, το παιδί μπορεί να ενισχύσει την αυτονομία, την οργάνωση, τη συγκέντρωση, τον κινητικό συντονισμό και την αυτοπεποίθησή του.
Ας δούμε λοιπόν ποια σημάδια αξίζει να προσέξουν οι γονείς ανά ηλικία.
Πότε Χρειάζεται Εργοθεραπεία ένα Παιδί 2 Ετών;
Τα πρώτα χρόνια της ζωής αποτελούν τη βάση για την ανάπτυξη κινητικών, αισθητηριακών και γνωστικών δεξιοτήτων. Κάθε παιδί έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα σημάδια που μπορεί να δείχνουν την ανάγκη για εργοθεραπευτική αξιολόγηση.
Ένα παιδί 2 ετών καλό είναι να αξιολογηθεί όταν:
- Παρουσιάζει μειωμένο μυϊκό τόνο και φαίνεται πιο «χαλαρό» σε σχέση με συνομήλικα παιδιά.
- Δυσκολεύεται να καθίσει, να μπουσουλήσει, να σταθεί ή να περπατήσει με σταθερότητα.
- Δεν εξερευνά το περιβάλλον με φυσική περιέργεια.
- Δυσκολεύεται να συντονίσει τις κινήσεις των χεριών του.
- Δεν μπορεί να στοιβάξει τουβλάκια ή να χειριστεί απλά παιχνίδια.
- Αποφεύγει το νερό, το μπάνιο ή ορισμένες υφές.
- Παρουσιάζει δυσκολίες στο φαγητό ή στον ύπνο.
- Δείχνει έντονη δυσφορία όταν το αγκαλιάζουν ή όταν αλλάζει ρούχα.
Η έγκαιρη παρέμβαση σε αυτή την ηλικία μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μετέπειτα ανάπτυξη του παιδιού.
Σημάδια που Δεν Πρέπει να Αγνοήσετε στις Ηλικίες 3 έως 5 Ετών
Στην προσχολική ηλικία, τα παιδιά αναπτύσσουν γρήγορα δεξιότητες που θα χρειαστούν αργότερα στο σχολείο.
Ένα παιδί 3 έως 5 ετών μπορεί να χρειάζεται εργοθεραπευτική αξιολόγηση όταν:
Δυσκολεύεται στο παιχνίδι
Αρνείται να παίξει με παιχνίδια κατάλληλα για την ηλικία του ή εγκαταλείπει εύκολα δραστηριότητες που απαιτούν κινητικό συντονισμό.
Πέφτει και σκοντάφτει συχνά
Μπορεί να φαίνεται αδέξιο στις κινήσεις του, να χτυπά συχνά πάνω σε αντικείμενα ή να δυσκολεύεται να υπολογίσει τη θέση του σώματός του στον χώρο.
Αποφεύγει την παιδική χαρά
Δεν του αρέσει η κούνια, οι σκάλες, τα παιχνίδια ισορροπίας ή το σκαρφάλωμα.
Δυσκολεύεται στη λεπτή κινητικότητα
Παρουσιάζει δυσκολίες:
- στο ψαλίδι,
- στη ζωγραφική,
- στα παζλ,
- στις κατασκευές,
- στη χρήση μικρών αντικειμένων.
Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο σε ερεθίσματα
Μπορεί να ενοχλείται από:
- θορύβους,
- μυρωδιές,
- υφές,
- αγγίγματα,
- το κούρεμα,
- το κόψιμο νυχιών.
Δυσκολεύεται στην αυτοεξυπηρέτηση
Η ένδυση, η σίτιση και η προσωπική φροντίδα μπορεί να αποτελούν σημαντική πρόκληση για το παιδί.
Πότε Χρειάζεται Εργοθεραπεία ένα Παιδί Δημοτικού;
Οι απαιτήσεις του σχολείου αυξάνονται σημαντικά μετά την είσοδο στο Δημοτικό. Δυσκολίες που ίσως περνούσαν απαρατήρητες στο νηπιαγωγείο γίνονται πλέον πιο εμφανείς.
Οι γονείς καλό είναι να συμβουλευτούν εργοθεραπευτή όταν το παιδί:
Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί
Δεν μπορεί να παραμείνει για αρκετό χρόνο σε μια δραστηριότητα ή αποσπάται εύκολα.
Κουράζεται κατά το γράψιμο
Το παιδί:
- πιέζει υπερβολικά το μολύβι,
- γράφει αργά,
- παραπονιέται για κόπωση,
- αποφεύγει τις γραπτές εργασίες.
Παρουσιάζει δυσκολίες οργάνωσης
Ξεχνά συχνά πράγματα, χάνει αντικείμενα ή δυσκολεύεται να οργανώσει την τσάντα και τις εργασίες του.
Έχει δυσκολίες γραφής
Μπορεί να:
- αντιστρέφει γράμματα ή αριθμούς,
- μην αφήνει κενά μεταξύ των λέξεων,
- παρουσιάζει δυσανάγνωστο γραφικό χαρακτήρα.
Αποφεύγει τα αθλήματα
Η κακή ισορροπία, η δυσκολία στον συντονισμό ή η χαμηλή αυτοπεποίθηση συχνά οδηγούν το παιδί στην αποφυγή αθλητικών δραστηριοτήτων.
Τι Μπορεί να Παρατηρήσει ο Δάσκαλος Μέσα στην Τάξη;
Η σχολική τάξη αποτελεί ένα από τα καλύτερα περιβάλλοντα παρατήρησης.
Ο εκπαιδευτικός μπορεί να εντοπίσει ότι ένα παιδί:
- δυσκολεύεται να διατηρήσει σωστή στάση σώματος,
- γέρνει συνεχώς πάνω στο θρανίο,
- αποφεύγει τη ζωγραφική ή το γράψιμο,
- δυσκολεύεται να ακολουθήσει τον ρυθμό της ομάδας,
- παραμένει θεατής στα ομαδικά παιχνίδια,
- δυσκολεύεται να οργανώσει τα υλικά του,
- χάνει εύκολα τη συγκέντρωσή του.
Η συνεργασία γονέων, εκπαιδευτικών και θεραπευτών είναι ιδιαίτερα σημαντική για την έγκαιρη αναγνώριση τέτοιων δυσκολιών.
Πώς Βοηθά η Εργοθεραπεία;
Η εργοθεραπεία χρησιμοποιεί το παιχνίδι ως βασικό εργαλείο αξιολόγησης και παρέμβασης.
Μέσα από στοχευμένες δραστηριότητες, το παιδί μπορεί να βελτιώσει:
- τη λεπτή κινητικότητα,
- την αδρή κινητικότητα,
- τον οπτικοκινητικό συντονισμό,
- την ισορροπία,
- την οργάνωση,
- τη συγκέντρωση,
- τις δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης,
- την κοινωνική συμμετοχή,
- την αυτοπεποίθησή του.
Κάθε πρόγραμμα σχεδιάζεται εξατομικευμένα, σύμφωνα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του κάθε παιδιού.
Πότε Πρέπει να Ζητήσετε Αξιολόγηση;
Κανένα μεμονωμένο χαρακτηριστικό δεν αρκεί από μόνο του για να οδηγήσει σε συμπεράσματα.
Ωστόσο, όταν παρατηρούνται αρκετές από τις παραπάνω δυσκολίες και επηρεάζουν την καθημερινότητα, το σχολείο ή την κοινωνική συμμετοχή του παιδιού, είναι σημαντικό να πραγματοποιηθεί αξιολόγηση από εξειδικευμένο εργοθεραπευτή.
Η έγκαιρη παρέμβαση βοηθά το παιδί να αναπτύξει τις δεξιότητές του πριν οι δυσκολίες επηρεάσουν την αυτοπεποίθηση και τη σχολική του πορεία.
Το Αθηνά Νόησις είναι Δίπλα σας
Στο Κέντρο Μαθησιακής Υποστήριξης & Ειδικών Θεραπειών «Αθηνά Νόησις» στη Νίκαια, η ομάδα μας παρέχει ολοκληρωμένη εργοθεραπευτική αξιολόγηση και εξατομικευμένα προγράμματα παρέμβασης με στόχο την ενίσχυση της αυτονομίας, της λειτουργικότητας και της αυτοπεποίθησης κάθε παιδιού.
Η συνεργασία με την οικογένεια και το σχολείο αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής διαδικασίας, ώστε το παιδί να μπορεί να αξιοποιήσει στο μέγιστο τις δυνατότητές του.
Βιβλιογραφία
- American Occupational Therapy Association (AOTA). Occupational Therapy Practice Framework: Domain and Process (4th Edition).
- Case-Smith, J., O'Brien, J.C. Occupational Therapy for Children and Adolescents. Elsevier.
- Bundy, A.C., Lane, S.J., Murray, E.A. Sensory Integration: Theory and Practice.
- Polatajko, H.J., Cantin, N. Developmental Coordination Disorder (DCD): Clinical Practice and Research Perspectives.
- World Health Organization (WHO). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF).
- American Academy of Pediatrics (AAP). Developmental Surveillance and Screening Guidelines.
Σχετικά άρθρα
Υπηρεσίες
