Γιατί το παιδί μου διαβάζει αλλά δεν θυμάται; Τι μπορεί να συμβαίνει και πώς μπορείτε να το βοηθήσετε.
«Μα αφού διάβασε δύο ώρες... γιατί δεν θυμάται τίποτα;»
Είναι μία από τις πιο συχνές απορίες που ακούμε από γονείς.
Το παιδί κάθεται στο γραφείο, διαβάζει, κάνει τις ασκήσεις του και φαίνεται να προσπαθεί. Την επόμενη μέρα όμως, όταν έρθει η ώρα να απαντήσει στην τάξη ή να γράψει ένα διαγώνισμα, δυσκολεύεται να θυμηθεί ακόμα και βασικές πληροφορίες.
Εκείνη τη στιγμή πολλοί γονείς αναρωτιούνται:
"Δεν προσέχει;"
"Δεν προσπαθεί αρκετά;"
"Μήπως είναι τεμπέλης;"
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η απάντηση είναι όχι.
Το να ξεχνά ένα παιδί αυτά που διάβασε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θέλει να μάθει. Πολύ συχνά, πίσω από αυτή τη δυσκολία κρύβονται παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και αποθηκεύει τις πληροφορίες.
Η μάθηση δεν είναι απλή απομνημόνευση
Πολλοί πιστεύουν ότι όσο περισσότερες φορές διαβάσει ένα παιδί το ίδιο κείμενο, τόσο πιο εύκολα θα το θυμάται.
Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί σαν φωτοτυπικό μηχάνημα.
Για να θυμηθεί μια πληροφορία πρέπει πρώτα να την προσέξει, να την κατανοήσει, να τη συνδέσει με όσα ήδη γνωρίζει και στη συνέχεια να μπορέσει να την ανακαλέσει όταν τη χρειαστεί.
Αν δυσκολεύεται σε οποιοδήποτε από αυτά τα στάδια, είναι πιθανό να διαβάζει αρκετή ώρα χωρίς το αποτέλεσμα που όλοι περιμένουν.
Οι 7 πιο συχνές αιτίες
1. Δεν έχει κατανοήσει πραγματικά το μάθημα
Η αποστήθιση μπορεί να βοηθήσει για λίγο, αλλά δύσκολα διαρκεί.
Ένα παιδί που καταλαβαίνει αυτό που διαβάζει έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να το θυμηθεί από ένα παιδί που απλώς επαναλαμβάνει λέξεις.
Γι' αυτό πολλές φορές αξίζει να το ρωτήσετε:
"Μπορείς να μου το εξηγήσεις με δικά σου λόγια;"
Αν μπορεί, τότε πιθανότατα έχει κατανοήσει την έννοια.
2. Η προσοχή του διασπάται εύκολα
Η συγκέντρωση είναι το πρώτο βήμα της μάθησης.
Ένα παιδί που διακόπτεται συνεχώς από θορύβους, οθόνες ή άλλους περισπασμούς δυσκολεύεται να οργανώσει τις πληροφορίες που λαμβάνει.
Δεν αρκεί να κάθεται στο γραφείο.
Χρειάζεται και ο νους του να είναι πραγματικά εκεί.
3. Είναι κουρασμένο
Ένα γεμάτο πρόγραμμα, οι εξωσχολικές δραστηριότητες και η έλλειψη ξεκούρασης επηρεάζουν σημαντικά την απόδοση.
Όταν ο εγκέφαλος είναι κουρασμένος, δυσκολεύεται να συγκρατήσει νέες πληροφορίες, ακόμη κι αν το παιδί καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια.
4. Δεν έχει μάθει πώς να μελετά
Κάθε παιδί μαθαίνει διαφορετικά.
Κάποια χρειάζονται εικόνες, άλλα παραδείγματα και άλλα συχνές επαναλήψεις.
Αν δεν γνωρίζει πώς να οργανώνει το διάβασμά του, μπορεί να αφιερώνει πολύ χρόνο χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
5. Το άγχος μπλοκάρει τη μνήμη
Το άγχος δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεση.
Μπορεί να επηρεάσει και την ικανότητα του παιδιού να ανακαλεί πληροφορίες.
Γι' αυτό αρκετά παιδιά λένε μετά το διαγώνισμα:
"Το ήξερα στο σπίτι... αλλά εκείνη τη στιγμή δεν μου ερχόταν τίποτα στο μυαλό."
6. Η πολύωρη μελέτη δεν είναι πάντα αποτελεσματική
Δύο ή τρεις συνεχόμενες ώρες διαβάσματος δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερη μάθηση.
Σύντομα διαλείμματα βοηθούν τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί καλύτερα τις πληροφορίες και να παραμείνει συγκεντρωμένος.
Η ποιότητα της μελέτης είναι σημαντικότερη από τη διάρκειά της.
7. Ίσως υπάρχει κάποια υποκείμενη δυσκολία
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η δυσκολία στη συγκράτηση πληροφοριών μπορεί να σχετίζεται με:
- δυσκολίες συγκέντρωσης,
- μαθησιακές δυσκολίες,
- δυσκολίες στην οργάνωση της σκέψης,
- ή άλλους παράγοντες που χρειάζονται αξιολόγηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που ξεχνά έχει κάποια διαταραχή.
Σημαίνει όμως ότι, όταν η δυσκολία επιμένει, αξίζει να διερευνηθεί από ειδικούς.
Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι
Μερικές απλές αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά.
✔ Δημιουργήστε έναν ήρεμο χώρο μελέτης.
✔ Κάντε μικρά διαλείμματα κάθε 25-30 λεπτά.
✔ Ζητήστε από το παιδί να σας εξηγεί το μάθημα με δικά του λόγια.
✔ Χρησιμοποιήστε παραδείγματα από την καθημερινότητα.
✔ Επιβραβεύστε την προσπάθεια και όχι μόνο το αποτέλεσμα.
Πότε χρειάζεται αξιολόγηση;
Αν παρατηρείτε ότι το παιδί:
- ξεχνά συστηματικά όσα διαβάζει,
- δυσκολεύεται να οργανώσει τη μελέτη του,
- χρειάζεται υπερβολικά πολλές ώρες για απλές εργασίες,
- παρουσιάζει σημαντική απόκλιση ανάμεσα στην προσπάθεια και στο αποτέλεσμα,
τότε είναι χρήσιμο να απευθυνθείτε σε ειδικό.
Μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν οι πραγματικές δυσκολίες και να σχεδιαστεί η κατάλληλη παρέμβαση.
Συμπέρασμα
Το ότι ένα παιδί διαβάζει αλλά δεν θυμάται δεν σημαίνει ότι δεν προσπαθεί ή ότι δεν μπορεί να μάθει.
Κάθε παιδί έχει τον δικό του τρόπο μάθησης και, πολλές φορές, αυτό που χρειάζεται δεν είναι περισσότερες ώρες διαβάσματος, αλλά η σωστή καθοδήγηση.
Η έγκαιρη αναγνώριση των δυσκολιών και η κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να κάνουν τη μελέτη πιο αποτελεσματική και να ενισχύσουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού.
Πώς μπορεί να βοηθήσει η Αθηνά Νόησις;
Στο Κέντρο Μαθησιακής Υποστήριξης και Ειδικών Θεραπειών Αθηνά Νόησις αντιμετωπίζουμε κάθε παιδί ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα, με τις δικές του ανάγκες και δυνατότητες.
Αν παρατηρείτε ότι οι δυσκολίες επιμένουν, μια εξατομικευμένη αξιολόγηση μπορεί να δώσει απαντήσεις και να βοηθήσει στον σχεδιασμό της κατάλληλης υποστήριξης.
Διαβάστε επίσης
- Πώς καταλαβαίνω αν το παιδί μου δυσκολεύεται στη συγκέντρωση;
- Πότε χρειάζεται αξιολόγηση μαθησιακών δυσκολιών;
📚 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
American Academy of Pediatrics (AAP)
American Academy of Pediatrics. (2023). HealthyChildren.org: Helping Children Learn. Retrieved from https://www.healthychildren.org
Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Attention-Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD). Retrieved from https://www.cdc.gov/adhd
National Institute of Child Health and Human Development (NICHD)
National Institute of Child Health and Human Development. (2023). Learning Disabilities. Retrieved from https://www.nichd.nih.gov
American Psychological Association (APA)
American Psychological Association. (2020). Publication Manual of the American Psychological Association (7th ed.).
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education.
Alloway, T. P., & Alloway, R. G. (2010). Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology, 106(1), 20-29. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2009.11.003
Gathercole, S. E., & Alloway, T. P. (2008). Working Memory and Learning: A Practical Guide for Teachers.
Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257-285. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1202_4
